زمینه و هدف: فلج اکولوموتور (سومین زوج از اعصاب مغزی) در بیماران دیابتی به صورت فلج حرکات چشم بدون گرفتاری مردمک ظاهر می شود. از جمله عواملی که می تواند علایم بالینی ناشی از فلج این عصب را تقلید نماید، ضایعات فشاری از قبیل آنوریسم عروق خلفی مغز می باشد؛ با این تفاوت که این گونه ضایعات علاوه بر فلج حرکات چشم، مردمک را نیز گرفتار می نمایند. با این حال در برخی موارد در جریان دیابت عدم گرفتاری مردمک، علامت قابل اعتمادی نمی باشد. مطالعه حاضر با هدف بررسی علایم بالینی و پیش آگهی فلج عصب اکولوموتور در بیماران مبتلا به دیابت انجام شد.روش بررسی: در این مطالعه آینده نگر، از میان بیماران دیابتی که با فلج زوج سوم به مرکز دیابت و درمانگاه های بیماریهای مغز و اعصاب وابسته به دانشگاه علوم پزشکی اصفهان مراجعه نمودند، 84 بیمار با تشخیص فلج اکولوموتور، تحت درمان قرار گرفتند و به مدت یک سال پیگیری شدند. اطلاعات جمع آوری شده با استفاده از نرم افزار SPSS مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند.یافته ها: بیماران از نظر فلج حرکات چشم به چهار گروه تقسیم شدند؛ در گروه اول (65 نفر) که فلج کامل بدون گرفتاری مردمک وجود داشت، در طول مدت پیگیری، گرفتاری مردمک ظاهر نگردید. در گروه دوم (4 نفر) با توجه به فلج کامل و گرفتاری مردمک، عدم وجود آنوریسم با آنژیوگرافی چهار عروق اصلی مغز تایید شد. در گروه سوم و چهارم (15 نفر) که فلج ناکامل در آنها دیده شد، گرفتاری مردمک معیار قاطعی نبود؛ به طوری که در 2 مورد خونریزی تحت عنکبوتیه و در 2 مورد، آنژیوگرافی وجود آنوریسم را مشخص نمود.نتیجه گیری: گرفتاری مردمک علامت قابل اعتمادی برای تشخیص گرفتاری از ایسکمیک عصب در جریان دیابت نمی باشد؛ بلکه گرفتاری ناکامل عصب زوج سوم یکی از معیارهای هشداردهنده تلقی می شود و باید نظر پزشک را به وجود آنوریسم جلب نماید.

هدف: تعیین علایم و علل ایجاد کننده فلج عصب اکولوموتور در 28 بیمار که طی سالهای 80-1379 به درمانگاه نوروافتالومولوژی بیمارستان فارابی مراجعه نمودند.روش پژوهش: مطالعه این مجموعه موارد، برروی بیماران مبتلا به فلج منفرد عصب اکولوموتورکه طی مدت فوق مراجعه نمودند بودند، انجام پذیرفت. علایم و علل بیماری مورد بررسی قرار گرفتند. سبب شناسی براساس علایم و بررسیهای پاراکلینیک به 6 گروه ایسکمیک، مصدومیت، آنوریسم، نئوپلاسم، علل متفرقه و علل نامشخص تقسیم گردید.یافته ها: بیماران شامل 17 مرد (61 درصد) و 11 زن (39 درصد) بودند. شکایت اصلی در 79 درصد، افتادگی پلک بود و 46 درصد بیماران از سردرد شکایت داشتند. در معاینه، در 89 درصد موارد افتادگی پلک وجود داشت. واکنش مردمک در 50 درصد موارد طبیعی، در 14 درصد موارد کند و در 36 درصد موارد منفی بود. اندازه مردمک در 57 درصد بیماران طبیعی و در 43 درصد موارد میدریاتیک بود. سبب شناسی بیماری در 43 درصد بیماران ایسکمی، 14 درصد آنها مصدومیت، 7 درصد موارد آنوریسم، 7 درصد تومور، 11 درصد علل متفرقه و در 18 درصد موارد نامعین بود.نتیجه گیری: شایع ترین علت فلج اکولوموتور، ضایعات ایسکمی و شایعترین بیماری زمینه ای دیابت قندی است.

مقدمه: فلج عصب زوج 3 کرانیال یک طرفه همراه با گرفتاری عضله رکتوس فوقانی و افتادگی پلک دو طرف، از علایم تیپیک درگیری کمپلکس هسته زوج 3 می باشد. در این بیماران، سایر معاینات عصبی طبیعی است و اختلال منحصر به علایم چشمی می باشد. هدف از ارائه این مقاله مروری بر خونریزی های ناحیه مغز میانی و معرفی یک مورد نادر با درگیری کمپلکس هسته عصب زوج  3 می باشد. معرفی بیمار: بیمار مرد 59 ساله ای استکه با افتادگی ناگهانی پلک دو طرفه و عدم توانایی در باز کردن چشمها مراجعه کرده بود. سابقه پرفشاری بد کنترل شده را در گذشته داشته است. در معاینه عصبی، فلج زوج 3 چپ (محدودیت حرکت چشم به داخل، بالا پائین، میدریاز و پتوز) همراه با محدودیت حرکت چشم راست به بالا و افتادگی پلک طرف راست وجود داشت. سایر معاینات نورولوژیک طبیعی بود. سی تی اسکن مغز، خونریزی مغز میانی را در قسمت فوقانی و با تمایل به سمت چپ نشان داد.

زمینه: پارکینسون شایع ترین بیماری تخریبی سیستم عصبی مرکزی محسوب می شود. در این بیماری علاوه بر اختلالات عصبی - عضلانی، ناهنجاری هایی نیز ممکن است در سیستم اکولوموتور بیماران مشاهده گردد. ارزیابی عملکرد سیستم اکولوموتور دید روشنی را نسبت به وضعیت تعادلی افراد مورد ارزیابی فراهم می کند و می تواند به عنوان ابزار مناسبی جهت سنجش میزان اختلالات حرکتی در نظر گرفته شود. هدف از این پژوهش، ارزیابی دقیق سیستم اکولوموتور در بیماران پارکینسون ایدیوپاتیک بود تا با شناخت بیشتر مکانیسم های درگیر در این اختلال، طراحی و هدایت برنامه های توانبخشی به منظور افزایش کیفیت زندگی و ایجاد شرایط بهتر برای آنها ممکن گردد.روش کار: این پژوهش از نوع مقطعی - تحلیلی بود که طی آن 30 فرد مبتلا به بیماری پارکینسون ایدیوپاتیک (18 مرد و 12 زن) و 30 فرد طبیعی (20 مرد و 10 زن) در محدوده سنی 70-35 سال مورد مطالعه قرار گرفتند. در این مطالعه شاخص های بهره و فاز حرکات تعقیب آرام چشم (در جهات افقی و عمودی) در سرعت 0.2 هرتز برای کلیه شرکت کنندگان ثبت گردید. برای مقایسه بهره و فاز بین دو گروه مورد مطالعه از آزمون های تی مستقل و من ویتنی (در موارد توزیع غیر نرمال داده ها) استفاده شد. تجزیه و تحلیل اطلاعات با استفاده از نرم افزار SPSS 15 صورت پذیرفت.یافته ها: میانگین بهره تعقیب آرام در افراد طبیعی به جز در وضعیت تعقیب آرام افقی چشم راست به طور معناداری بیشتر از بیماران مبتلا به پارکینسون بود (p<0.05). همچنین، میانگین فاز تعقیب آرام در بیماران پارکینسون ایدیوپاتیک به جز در وضعیت تعقیب آرام افقی چشم راست به طور معناداری بیشتر از افراد طبیعی به دست آمد (p<0.01).نتیجه گیری: وجود اختلالات اکولوموتور در بیماران مبتلا به پارکینسون ایدیوپاتیک در هر دو حالت ارایه محرکات به صورت افقی و عمودی می تواند نشان دهنده کاهش کنترل دوپامینرژیک در این بیماران باشد.

مقدمه: اگر چه از اتوگرافت عصب به عنوان روش استاندارد طلایی بالینی جهت ترمیم شکاف های عصبی استفاده می شود، پیشرفت های زیادی جهت هدایت آکسون های رژنره شده پس از اسیب عصب انجام شده است. بهبود فانکشنال بعد از آسیب عصب محیطی به رژنراسیون صحیح آکسون ها در جهت بافت های هدف اولیه انها وابسته است. با افزایش چشم اندازهای رژنراسیون اکسونی و بهبود فانکشنال آن، تحقیقات بر روی طراحی کانال های راهنمای عصب یا NGCs متمرکز شده است. NGCs مجاری لوله ای شکل از مواد طبیعی یا مصنوعی هستند، که به عنوان پل ارتباطی بین دو انتهای عصب اسیب دیده استفاده می شوند. این مقاله مروری رژنراسیون عصب محیطی را در کانال راهنمای عصب شرح می دهد.

زمینه و هدف: شبکه ی بازویی یک شبکه ی پیچیده است که در ناحیه ی گردن و حفره آگزیلا قرار دارد. تاکنون واریاسیون های زیادی از شبکه ی بازویی گزارش شده است که این واریاسیون ها از لحاظ بالینی دارای اهمیت فراوانی هستند. روش ­ها: باتوجه به این نکته که واریاسیون های شبکه بازوئی بخصوص ارتباطات عصب موسکولوکوتانئوس و عصب مدین نسبتا شایع می باشد، هدف از این مطالعه گزارش یک مورد واریاسیون آناتومی از شبکه بازوئی مربوط به عصب موسکولوکوتانئوس و عصب مدین می باشد. نتایج: در این مطالعه هنگام تشریح جسد مردی 71 ساله ایی در سالن تشریح دانشکده پزشکی دانشگاه علوم پزشکی تربت حیدریه، یک مورد واریاسیون در عصب مدین مشاهده شده بود. عصب مدین که در حالت عادی از طناب داخلی و خارجی جدا می شود و در بازو تا حفره کوبیتال بدون ارتباط با اعصاب دیگر پایین می رود، در این مورد بعد از عضله ی کوراکوبراکیالیس با عصب موسکولوکوتانئوس ارتباط برقرار کرده بود. نتیجه گیری: درک جامعی از انواع واریاسیون های اعصاب اندام فوقانی می تواند در تفسیر و تشخیص گرافی ها، انواع جراحی ها بخصوص جراحی های مربوط به احیا و بازسازی شبکه بازوئی بسیار حائز اهمیت است.

عصب موسکولوکوتانئوس از طناب خارجی شبکه بازویی منشا گرفته و به عضلات قدام بازو و پوست بخش خارجی ساعد عصب می دهد. واریاسیون هایی در ارتباط با تشکیل این عصب، مسیر و ارتباط آن با عصب مدیان گزارش شده که از آن جمله می توان به عدم ورود این عصب به عضله کوراکوبراکیالیس یا جداشدن آن از عصب مدیان در بازو اشاره کرد. در این مورد خاص، عصب موسکولوتانئوس وجود نداشته و تمام شاخه های آن توسط عصب مدیان جبران می گردد.

مقدمه: پاراگانگلیوماها تومورهای نادر سر و گردن هستند که از اجسام سلولی پاراگانگلیونیک خارج از آدرنال و از سلول های ستیغ عصبی (neural crest) منشا می گیرند. نوع پاراگانگلیومای واگال معمولا با دیسفونی و همراه با توده ای در گردن در زاویه ماندیبل در ارتباط با شرایین کاروتید مراجعه می کنند.گزارش مورد: بیمار گزارش شده خانمی 72 ساله است که با توده ای در ناحیه زاویه فک تحتانی مراجعه کرده است توده مذکور از 2 سال پیش ایجاد شده و رشد آهسته ای داشته است. در اسکن کامپیوتری توده ای به ابعاد 5×5 سانتی متر در فضای پارافارنکس سمت راست دیده می شد که باعث جابجایی دیواره مدیال اوروفارنکس به سمت داخل شده بود. در هنگام عمل جراحی با استفاده از اپروچ پاروتیدکتومی و گسترش انسزیون به پایین گردن توده ای قرمز رنگ متمایل به قهوه ای در فضای پارافارنکس مشخص شد که شاخه های شریان کاروتید را به سمت قدام و خارج جابجا کرده بود و از عصب واگ منشا گرفته بود. جهت خروج کامل توده، توده عروقی همراه با قسمتی از عصب واگ خارج شد. گزارش آسیب شناسی موید وجود پاراگانگلیوم عصب بود.نتیجه گیری: اگرچه شایعترین علامت پاراگانگلیوم عصب واگ دیسفونی ناشی از فلج طناب های صوتی می باشد، ولی این ضایعات ممکن است تنها به صورت توده گردن و فضای پارافارنژیال بدون وجود دیسفونی تظاهر کنند.

بررسی نسبت تاخیر زمانی عصب بین استخوانی قدامی به عصب میانی، روشی جدید در ارزیابی آسیبهای وارده به عصب بین استخوانی قدامی می باشد. عصب بین استخوانی قدامی، یک شاخه صرفا حرکتی است که در ناحیه ساعد، از عصب میانی جدا می شود؛ لذا در معاینات بالینی، آسیب به این عصب، می تواند با پارگی رباطها و تاندون های عضلات خم کننده انگشتان شست، اشاره و یا میانی اشتباه شود. با بررسی این نسبت، به راحتی آسیب به این عصب را می توان ارزیابی نمود. همچنین از این نسبت می توان برای ارزیابی صدمات قسمت انتهایی عصب میانی، مانند سندرم تونل کارپ استفاده نمود. در این مطالعه، با تحریک تنه اصلی عصب میانی، در ناحیه جلو آرنج و ثبت همزمان موجهای حاصله، توسط الکترودهای سطحی، از عضلات گرداننده داخلی مربعی ساعد و بازکننده کوتاه شست و اندازه گیری تاخیر زمانی این دو موج، این نسبت محاسبه گردید. تعداد صد دست از 50 فرد سالم، شامل 22 زن و 28 مرد، بین سنین 65- 20 سال و میانگین 38 سال، مورد بررسی قرار گرفت که نسبت  تاخیر زمانی عصب بین استخوانی قدامی به عصب میانی ، 0.5±0.04 (میانگین ± انحراف معیار) و با دو انحراف معیار، بین 42/0تا 58/0 بدست آمد.

زمینه و هدف: ضایعات اعصاب محیطی یکی از دغدغه های جراحان اعصاب بوده و شیوه های مختلفی برای ترمیم بکار گرفته شده است. این مطالعه، poled polyvinelidene fluoride (PVDF) tube را همراه با فاکتور رشد و ژل کلاژن بعنوان یک جایگزین پیوند اتوگرافت بررسی می کند.روش بررسی: در این مطالعه تجربی، عصب سیاتیک چپ 50 سر موش صحرایی نر نژاد ویستار مورد جراحی و بطور تصادفی به 5 گروه تقسیم شدند. در گروه اپی نوریال، دو انتهای عصب قطع شده به همدیگر سوچور شد. در گروه اتوگرافت یک سانتی متر از عصب سیاتیک قطع و بعد از 180 درجه چرخش به دو انتهای عصب سوچور زده شد. در گروه کانال راهنمای عصب، لوله PVDF همراه با فاکتور رشد عصب و ژل کلاژن به دو انتهای عصب سوچور زده شد. درگروه اکسوتومی دو انتهای عصب لای عضلات پنهان گردید و در گروه شم، عمل جراحی با لمس عصب سیاتیک تکمیل گردید. دو ماه بعد از جراحی، نورونهای قطعات L4-L6 نخاع به شیوه های بافت شناسی، ایمونوهیستوشیمی و ردیابی مورد مطالعه قرار گرفت. داده ها با استفاده از تست آماری آنالیز واریانس یک طرفه مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت.یافته ها: میانگین نورونهای بکس مثبت و نورونهای نشاندار شده با DiI به ترتیب در گروه آکسوتومی و شم نسبت به سایر گروهها افزایش معنی دار آماری (p<0.05) و میانگین نورونهای نشاندار درگروه اپی نوریال نسبت به گروه های اتوگرافت و کانال راهنمای عصب، افزایش معنی دار آماری (P<0.05)نشان داد. تفاوت معنی دار آماری در مقایسه میانگین نورونهای نشاندار شده بین گروه اتوگرافت و کانال راهنمای عصب مشاهده نگردید. مقایسه میانگین نورونها در سمت چپ نسبت به سمت راست کاهش آماری معنی داری (p<0.01) را نشان دادند.نتیجه گیری: کانال راهنمای عصب همراه با درمانهای دیگر محیط مناسبی را برای رشد اکسون فراهم می کند و می توان آن را بعنوان یک جایگرین برای پیوند اتوگرافت در نظر گرفت.